De fermentatie van thee verwijst in brede zin naar de oxidatie van catechinen, wat de oxidatieve afbraak van onverzadigde vetzuren en aminozuren stimuleert, waardoor het aroma en de zoetheid van de thee ontstaan. Het fermentatieproces begint direct na de pluk. Omdat vers geoogste theebladeren echter te veel vocht bevatten, passen theeproducenten eerst zonneverflauwing toe, gevolgd door verflauwing binnenshuis en het schudden (het kneuzen van de bladeren). Dit zorgt ervoor dat verschillende theesoorten het meest optimale fermentatieproces doorlopen.
De mate van fermentatie bepaalt het type thee. Over het algemeen wordt thee op basis van de mate van fermentatie ingedeeld in groene thee, oolongthee en zwarte thee. Groene thee is niet-gefermenteerde thee, oolongthee is halfgefermenteerde thee en zwarte thee is volledig gefermenteerde thee. Hoe zwaarder de fermentatie, hoe roder de kleur van het theewater. Hoe minder fermentatie, hoe dichter het product bij de oorspronkelijke smaak van de thee blijft; en omgekeerd, hoe verder het daarvan afwijkt.
Chemische veranderingen (Promotiecentrum van het Tea Research and Extension Station van de Executive Yuan / Ruan Yiming)
- Eiwitten breken af tot aminozuren, die kunnen dienen als substraat voor andere chemische reacties en bijdragen aan de vorming van thee-aroma, smaak en infusiekleur.
- Koolhydraten worden verteerd en gebruikt als energiebron, wat andere biochemische reacties stimuleert en componenten produceert die verband houden met kleur, aroma en smaak.
- Het gehalte aan organische zuren neemt toe, wat invloed heeft op de kleur, smaak en mondgevoel van het theewater.
- De activiteit van polyfenoloxidase neemt toe, wat de fermentatie van de theebladeren bevordert.
- Chlorofyl wordt afgebroken en vernietigd, wat de kleur van de gedroogde thee beïnvloedt.
- Er worden vluchtige componenten geproduceerd, wat een van de belangrijkste bronnen is van het thee-aroma.
- Catechinen ondergaan oxidatieve condensatie om theaflavines en thearubigines te vormen, wat gekoppeld is aan de kleur en smaak van het theewater.
Het fermentatieproces bij het maken van oolongthee
- Na de pluk wordt zonneverflauwing toegepast om het vochtgehalte in de bladeren te verlagen. Hierdoor verdwijnt de semipermeabiliteit van de celmembranen, waardoor componenten die door het celmembraan gescheiden waren het cytoplasma binnendringen. Ze komen met elkaar in contact en beginnen, gekatalyseerd door enzymen, chemische veranderingen in de thee op te wekken.
- Na de zonneverflauwing volgt de verflauwing binnenshuis, waarbij de bladeren rusten om het fermentatieproces gaande te houden. Door te schudden wordt de ideale mate van fermentatie afgestemd, zodat verschillende theesoorten het meest geschikte aroma en de beste smaak bereiken. Thee die zwaarder gefermenteerd moet worden, wordt iets langer geschud.