Jak rozpoznać dobrą herbatę Pu-erh

Herbata Pu-erh dzieli się na wersję surową (sheng) oraz dojrzałą (shou). Wersja dojrzała po procesie wilgotnego kopcowania (wodui) jest od razu gotowa do sprzedaży i parzenia, natomiast wersja surowa wymaga odpowiedniego leżakowania. Najbardziej cenione i drogie herbaty Pu-erh na rynku to wiekowe, surowe herbaty Pu-erh. Dlatego, aby ocenić jakość, klasę i dobroć herbaty Pu-erh, należy najpierw poznać charakterystykę produkcji oraz dojrzewania surowego Pu-erhu.

Pu-erh surowy a dojrzały

Tak zwana surowa herbata Pu-erh to maocha zaprasowana w ciastka lub cegiełki, która ulega fermentacji w procesie naturalnego starzenia. Od herbaty dojrzałej różni się tym, że nie przechodzi procesu wilgotnego kopcowania. Ze względu na trudności w produkcji oraz konieczność czasu potrzebnego na rozwój smaku, surowy Pu-erh oferuje jakość, której dojrzały Pu-erh nie jest w stanie dorównać, i to właśnie on osiąga najwyższe ceny na rynku.

Aby odróżnić dobrą jakość herbaty Pu-erh, należy najpierw nauczyć się rozróżniać wersję surową od dojrzałej. Można to zrobić, zwracając uwagę na aromat, kolor naparu oraz liście na dnie naczynia (guangdi). Herbata dojrzała ze względu na proces kopcowania ma aromat kojarzący się z dojrzałością; taki charakterystyczny zapach występuje również w sucho magazynowanych Pu-erhach do 5 lat, jednak w sucho magazynowanych herbatach starszych niż 10 lat przechodzi on w nuty drzewne/agarowe (chenxiang). W herbacie dojrzałej ten specyficzny aromat utrzymuje się bez zmian.

Jeśli chodzi o kolor naparu, surowy Pu-erh ma najczęściej barwę kasztanowo-czerwoną, podczas gdy dojrzały – od ciemnokasztanowej do głębokiej czerni. W przypadku suszu liściowego (liści na dnie), surowy Pu-erh ma odcień od kasztanowego do ciemnokasztanowego, liście są świeże, a nawet po ponad 10 latach widać w nich żywotność. W dojrzałym Pu-erhu liście są zazwyczaj ciemnoczarne, suche, cienkie, stare, twarde, wyglądają na pozbawione życia i są bardziej pokruszone.

普洱茶好壞區分

▲ Surowa herbata Pu-erh.

普洱茶好壞區分

▲ Dojrzewa herbata Pu-erh.

Różnica między suchym (ganchang) a wilgotnym (shichang) magazynowaniem

Herbata Pu-erh wymaga leżakowania, aby mogła naturalnie fermentować i dojrzewać. Metody przechowywania dzielą się na suche i wilgotne magazynowanie, co odnosi się bezpośrednio do wilgotności w otoczeniu. Tradycyjnie stosuje się suche magazynowanie, jednak w magazynach o wyższej wilgotności proces starzenia i fermentacji przebiega szybciej. Generalnie herbaty Pu-erh z suchego magazynowania charakteryzują się lepszą jakością, ale są też droższe.

Jak odróżnić Pu-erh z suchego magazynowania od wilgotnego

Wilgotno magazynowane Pu-erhy to w większości herbaty młodsze, podczas gdy suche magazynowanie stosuje się zazwyczaj do starszych roczników. W smaku wiekowy, sucho magazynowany Pu-erh charakteryzuje się gładkością, łagodnością, wysokim aromatem, słodyczą i pięknym naparem. Wilgotno magazynowane herbaty z tego samego rocznika mają zazwyczaj ciemniejszy napar, stłumiony smak i sprawiają wrażenie “pływających” w ustach. Napar z takich liści wydaje się mniej przejrzysty i mniej czysty. Ponadto aromat herbat z suchego magazynowania znacznie różni się od tych trzymanych w wilgoci.

Ocena jakości na podstawie parzenia i wyglądu

Jakość herbaty Pu-erh można poznać również po jej wyglądzie zewnętrznym. Niezależnie od tego, czy jest to herbata w formie ciastka (qicha), gniazda (tuocha), czy cegiełki (zhancha), dobrze uformowana i posiadająca całe liście to produkt najwyższej jakości. Jeśli liście są połamane i nie widać ich pierwotnego kształtu, mamy do czynienia z produktem niższej klasy. Ponadto patrząc na kolor – im starszy surowy Pu-erh, tym bardziej zbliża się barwą do koloru wątroby wieprzowej. Analizując napar: dobry powinien być jasny i lśniący, wręcz oleisty. Jeśli napar jest ciemny, mętny i brak mu życia, jakość może być niska. Na koniec warto powąchać napar: dobra herbata powinna charakteryzować się dojrzałym aromatem (chenxiang), smakować słodko i orzeźwiając, bez żadnych nut pleśni. To cechy prawdziwie dobrej herbaty.

Podsumowując kryteria oceny jakości Pu-erhu: 1. Wiekowe herbaty surowe są lepsze od dojrzałych. 2. Wiekowe suche magazynowanie przewyższa wiekowe wilgotne magazynowanie. 3. Regularny, cały kształt jest lepszy od pokruszonego. 4. Ciemnoczerwony kolor liści jest lepszy od szarozielonego. 5. Dobra herbata musi mieć dojrzały aromat, a nie zapach stęchlizny. Oto główne punkty rozróżniania klasy i jakości herbaty Pu-erh.

普洱茶好壞區分

▲ Najwyższą jakość prezentują wiekowe, surowe herbaty Pu-erh z suchego magazynowania.

Obecnie na rynku najwyższe ceny osiągają wiekowe, suche i surowe Pu-erhy. Kostka lub ciastko 357 g w wieku 3–5 lat kosztuje około 300 juanów (RMB). 5-letnie to wydatek rzędu 400 do 500 juanów (RMB). Starsze niż 10 lat, 357-gramowe Pu-erhy osiągają na rynku ceny powyżej 1500 juanów (RMB).

Koszyk