Jednym z ważnych zadań w zarządzaniu plantacją herbaty jest „usuwanie mchu”, czyli pozbywanie się mchów rosnących na krzewach herbacianych. Te pasożytnicze rośliny kradną składniki odżywcze krzewów, a gdy ich zabraknie, herbata staje się mdła i pozbawiona smaku. Dlatego profesjonalni zarządcy plantacji traktują usuwanie mchu jako priorytet.
Usuwanie mchu z herbaty jest w rzeczywistości dość uciążliwe. Kierownik sklepu słyszał kiedyś od jednego z plantatorów, że najmniej lubianą pracą jest właśnie czyszczenie mchu, ponieważ niezależnie od tego, czy wyrywa się go ręcznie, czy spłukuje myjką ciśnieniową, jest to bardzo kłopotliwe. Mchy porastające nasadę krzewów herbacianych są niezwykle trudne do usunięcia – w porównaniu z tym nawożenie czy pielenie to bułka z masłem. Niektórzy zarządcy idą na łatwiznę i odpuszczają ten obowiązek, czego efektem są krzewy całkowicie porośnięte mchem (zdjęcie 2).
Znany kierownikowi plantator usuwa mech dwa razy w roku: raz latem, po zbiorze herbaty wiosennej, kiedy na krzewach jest mniej liści i praca jest wygodniejsza; drugi raz w listopadzie lub grudniu, po zakończeniu zbiorów herbaty zimowej. Ogólnie rzecz biorąc, wystarczy oczyścić rośliny raz lub dwa razy w roku. Jednak stare krzewy herbaciane (których gałęzie łatwiej ulegają porastaniu) oraz plantacje położone w miejscach wilgotnych, cienistych i o słabej wentylacji są szczególnie podatne na mech i mogą wymagać czyszczenia nawet ponad trzy razy w roku.
Wielu plantatorów nie przykłada do tego zadania większej wagi – być może z powodu nadmiaru obowiązków lub przeświadczenia, że efekty są niewielkie – dlatego czyszczą krzewy raz na rok lub dwa. Nawet w tak cenionym regionie herbacianym jak Lishan wiele plantacji zaniedbuje tę kwestię. Na zdjęciu 3 widać plantację w Lishan na wysokości ponad 2000 m n.p.m., gdzie całe krzewy są obrosłe mchem i paprociami, a mech porasta nawet same liście (zdjęcie 4). Nietrudno wyobrazić sobie, jakiej jakości można się po tym spodziewać.
Nie lekceważ wpływu mchu na jakość herbaty – różnica jest naprawdę ogromna. Spójrz na zdjęcia 2, 3 i 4: mchy i porosty na krzewach herbacianych bujają się w najlepsze, pożerając wszystkie składniki odżywcze z nawozów. Trudno oczekiwać, by herbata z takich krzewów była smaczna. Zdjęcia 5 i 6 przedstawiają krzewy herbaciane, z których mchy są regularnie usuwane – wyglądają na o wiele smaczniejsze, prawda?
Uwaga 1: Regularne średnie i głębokie przycinanie to doskonały sposób na zapobieganie pojawianiu się mchu. Po przycięciu krzewy są lepiej przewietrzone, a światło słoneczne dociera do ich podstawy, co pomaga powstrzymać rozprzestrzenianie się mchu. Dlatego letnie cięcie ma ogromne znaczenie dla jakości herbaty.
Uwaga 2: Ponieważ czarne herbaty o dużych liściach oraz herbaty typu Puerh mają bardzo mocny charakter, pochłonięcie części składników odżywczych przez mech pozwala złagodzić napar i uczynić go mniej cierpkim. Z tego powodu niektórzy rolnicy celowo pozwalają mchom rosnąć na krzewach. Wysokogórskie herbaty oolong to zazwyczaj odmiany wielkolistne o łagodniejszym profilu, więc tam się tego nie praktykuje.
Uwaga 3: Niektórzy plantatorzy usuwają mech za pomocą ognia lub myjek ciśnieniowych z dodatkiem oleju mineralnego, jednak w większości przypadków mech jest wciąż usuwany ręcznie.