Herbata Pu-erh (ang. Pu’er Tea) pochodzi z prowincji Yunnan w Chinach, a jej głównym regionem produkcji jest miasto Pu’er. Należy do herbat czarnych poddanych wtórnej fermentacji i jest najbardziej znaną chińską herbatą. Najczęściej występuje w formie sprasowanych krążków lub cegiełek, a w mniejszych ilościach jako herbata sypana. Posiada właściwość stawania się lepszą z wiekiem – dojrzała herbata Pu-erh zyskuje wyjątkowy smak i ma nie tylko walory napoju, ale także wartość kolekcjonerską.
Yunaceńska herbata Pu-erh: najbardziej reprezentacyjna chińska herbata
Region Yunnan od czasów starożytnych słynie z produkcji wysokiej jakości herbaty. W czasach dynastii Ming tutejsza herbata nazywana była „herbatą Pu”. Za panowania cesarza Zhu Di (dynastia Ming), choć zrezygnowano z produkcji sprasowanych herbat zielonych, to ponieważ herbata Pu należała do kategorii herbat czarnych, jej technologia formowania została zachowana. Współczesna herbata Pu-erh jest reprezentowana przez herbaty prasowane, wśród których niezwykle popularne są krążki i cegiełki Pu-erh, stanowiące najbardziej reprezentatywny rodzaj chińskiej herbaty.
Różnica między surową (sheng) a dojrzałą (shou) herbatą Pu-erh
Tradycyjna herbata Pu-erh powstaje zazwyczaj poprzez sprasowanie surowej herbaty (maocha) i jej naturalne leżakowanie; taka herbata nazywana jest surową (sheng). Surowa herbata na początku nie smakuje najlepiej, ale po ponad pięciu latach starzenia rozwija charakterystyczny aromat dojrzałości. Ponieważ jednak pięć lat to szmat czasu, aby przyspieszyć ten proces, wprowadzono później etap „wilgotnej fermentacji” (wodui), który pozwala liściom osiągnąć efekt zbliżony do pięcioletniego starzenia w zaledwie dwa miesiące – tak wytworzona herbata to herbata dojrzała (shou). Ze względu na krótszy czas produkcji herbata dojrzała jest stosunkowo tańsza, jednak najwyższej jakości herbatą Pu-erh na rynku pozostaje wciąż naturalnie leżakowana surowa herbata Pu-erh, która ma również najwyższą wartość kolekcjonerską. (Na górnym zdjęciu pokazano herbatę surową, a na dolnym – dojrzałą)
Charakterystyka herbaty Pu-erh
Największą cechą wyróżniającą herbatę Pu-erh jest jej „wtórna fermentacja”. Niezależnie od tego, czy jest to herbata surowa, czy dojrzała, pod warunkiem odpowiednich warunków przechowywania, liście stale fermentują wraz z upływem czasu i stają się coraz smaczniejsze. Jak mówi stare przysłowie: „im starsza, tym lepsza”, co jest głównym powodem popularności leżakowanej herbaty Pu-erh. Herbatę Pu-erh zazwyczaj prasuje się w formy takie jak cegiełki, krążki (bings), gniazda (tuo cha), ciasne herbaty oraz formy kwadratowe. Pierwotnie sprasowywano ją dla ułatwienia transportu, z czasem jednak odkryto, że taka forma sprzyja przechowywaniu i fermentacji, dlatego obecnie większość herbat Pu-erh produkuje się w postaci sprasowanej.
Pod względem smaku i wyglądu, liście surowej herbaty Pu-erh mają kolor od zielonkawego do ciemno-czarnego, napar po zaparzeniu jest czerwonawy, a smak łagodny i słodkawy. Wygląd herbaty dojrzałej jest czerwony, a napar zazwyczaj ma głęboki czerwony kolor. Początkowo napar z surowej herbaty jest dość delikatny i jasny, ale wraz z upływem czasu leżakowania kolor staje się głębszy, a smak bogatszy i bardziej aromatyczny.
| Wprowadzenie do herbaty Pu-erh | ||||
| Herbata Pu-erh z Yunnanu | Parzenie | Ocena jakości | Gotowanie herbaty Pu-erh | Przechowywanie |