Różnice między herbatą Pu-erh typu Sheng (surową) a Shou (dojrzałą): Przewodnik dla początkujących w 1 minutę

Czym różni się herbata Pu-erh sheng (surowa) od shou (dojrzałej)? Istnieją dwa rodzaje herbaty Pu-erh: surowa i dojrzała. Różnią się one metodą produkcji oraz ceną, a ich smak dzieli przepaść. Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę, koniecznie poznaj te różnice przed zakupem.

普洱茶生茶熟茶差別

Dlaczego herbata Pu-erh dzieli się na sheng i shou?

Wszystko zaczyna się od metody produkcji herbaty Pu-erh. Tradycyjny Pu-erh to herbata surowa (sheng). Jej produkcja jest stosunkowo prosta: po sprasowaniu liście pozostawia się do naturalnego dojrzewania i fermentacji. Metoda ta jest prosta i zapewnia wysoką jakość, jednak jej wadą jest silna cierpkość świeżej herbaty, która potrzebuje co najmniej 3 lat dojrzewania, aby stać się smaczna. Ponieważ trwoży to zbyt wiele czasu, opracowano proces produkcji herbaty dojrzałej (shou).

Herbata shou przechodzi dodatkowy proces fermentacji w kopcach (wòduī) po etapie zwijania liści. Proces ten polega na kontrolowaniu szczepów bakterii, wilgotności i temperatury w celu przyspieszenia fermentacji herbaty. Stopień fermentacji, który w przypadku herbaty sheng zajmuje od 3 do 5 lat, w procesie wòduī osiąga się w zaledwie kilka tygodni lub miesięcy, co znacznie skraca czas i obniża koszty produkcji. Poniżej przedstawiamy procesy produkcji herbaty sheng i shou.

Tabela przedstawiająca procesy produkcji herbaty sheng i shou.

Dzięki fermentacji w kopcach liście i napar herbaty shou nabierają czerwonawego odcienia, a smak staje się łagodny i niepodrażniający. Wadą jest to, że zanika intensywność i naturalny aromat herbaty sheng, a jakość dojrzałej herbaty z tego samego rocznika ustępuje herbatze surowej.

普洱茶生茶熟茶差別

Różnice między herbatą Pu-erh sheng a shou

Poza różnicami w procesie produkcji, herbata sheng i shou różnią się przede wszystkim wyglądem liści, wyglądem naparu, smakiem oraz ceną. Ze względu na różnice w cenie, do produkcji używa się również innych liści (tj. surowca maojian/chajing).

Kategoria Herbata sheng (surowa) Herbata shu (dojrzewająca / pu-erh)
Liście herbaciane Świeże liście są zazwyczaj od zielonych do ciemnozielonych. Z upływem czasu ich kolor stopniowo zmienia się z zielonego na żółty, a po dłuższym okresie na brązowo-czarny. Przechodzą proces fermentacji wok-due (wo DUI), w wyniku którego polifenole zawarte w liściach utleniają się, a kolor staje się głęboki. Liście herbaty shu mają barwę zbliżoną do czerwonobrązowej.
Napar Napar herbaty sheng ma zazwyczaj jasny żółty lub zielono-żółty kolor. Po procesie starzenia staje się coraz ciemniejszy – po 3 latach zmienia się w pomarańczowo-żółty, a po 7 latach w pomarańczowo-czerwony. Napar herbaty shu ma czerwonobrązowy kolor, jest ciemny i gęsty. W procesie starzenia barwa ta przechodzi dalej w odcienie brązowo-czerwone.
Smak Świeża herbata ma cierpki smak ze względu na wysoką zawartość polifenoli herbacianych, a odczucie w ustach jest dość intensywne. Po okresie leżakowania cierpkość powoli przechodzi w miękkość i pełnię, z nutami naturalnego aromatu starzenia. Młoda herbata shu w smaku jest pełna i łagodna, prawie pozbawiona cierpkości. Napar jest gładki, często z nutami drewna lub mleka, co daje wrażenie rozgrzewającego ukojenia.
Cena Cena herbaty sheng silnie zależy od czasu starzenia – świeża herbata jest tańsza, a im dłużej leżakuje, tym zazwyczaj jest droższa. Herbaty ze słynnych gór i regionów czy kultowe produkty dużych marek stają się nawet obiektami kolekcjonerskimi lub inwestycyjnymi, osiągając bardzo wysokie ceny. Cena jest stosunkowo stabilna i zazwyczaj niższa niż w przypadku herbaty sheng, zwłaszcza jeśli chodzi o świeże partie tuż po produkcji. Po wieloletnim przechowywaniu herbata shu również może zyskać na wartości, jednak wzrost ten nie jest tak duży jak w przypadku herbaty sheng.
Surowiec (Maocha) Choć nie jest to regułą bezwzględną, surowiec do produkcji herbaty sheng jest zazwyczaj wyższej jakości, co lepiej nadaje się do długiego leżakowania. Herbaty sheng dużych marek to w większości mieszanki, w których udział młodszych liści bywa stosunkowo wysoki. Surowce do produkcji herbaty shu są bardziej różnorodne; do fermentacji wok-due można użyć liści o wyższym stopniu dojrzałości, a nawet starszych liści. Profil smakowy jest stabilny, co czyni ją idealną do szybkiego spożycia.

Na górze przedstawiono herbatę sheng, na dole – herbatę shu. Herbata shu ma żywszy, czerwony odcień.

Który rodzaj pu-erha jest dla mnie odpowiedni?

Herbata shu w wieku do trzech lat jest bardziej krągła i łagodna, brakuje jej jednak wyrazistego aromatu oraz intensywności. W przypadku herbat od trzech do pięciu lat należy ocenić stan starzenia herbaty sheng. Po ponad siedmiu latach lepiej wypada zazwyczaj herbata sheng, a jej cena staje się znacznie wyższa.

Używając porównania z powieści sztuk walki (wuxia), pu-erh sheng przypomina ucznia tradycyjnej, szacownej sekty – wymaga wielu lat pilnych treningów wewnętrznej energii, by po trzech latach osiągnąć pierwsze sukcesy, ale ma znacznie większy potencjał na przyszłość. Z kolei herbata shu przypomina nieco techniki nieortodoksyjne: przez pierwsze trzy lata przewyższa ucznia prawowitej szkoły, jednak z czasem zostaje prześcignięta. W chińskim świecie herbaty pu-erh krąży powiedzenie: „Pij stare herbaty, kolekcjonuj nowe, popijaj herbatę shu!”, co doskonale oddaje role, jakie odgrywają te dwa rodzaje herbaty.

Koszyk