Fermentacja herbaty odnosi się ogólnie do utleniania katechin, co prowadzi do oksydacyjnego rozpadu nienasyconych kwasów tłuszczowych i aminokwasów, nadając liściom herbaty charakterystyczny aromat i słodycz. Proces ten rozpoczyna się tuż po zbiorze. Ponieważ jednak świeżo zebrane liście zawierają zbyt dużo wody, producenci herbaty przepuszczają je najpierw przez więdnięcie na słońcu, a następnie więdnięcie w pomieszczeniu i potrząsanie, aby uzyskać optymalny proces fermentacji dla różnych odmian herbat.
Stopień fermentacji decyduje o rodzaju herbaty. Ogólnie rzecz biorąc, w zależności od stopnia fermentacji dzielimy ją na zieloną, oolong i czarną. Herbata zielona to herbata niefermentowana, oolong to herbata półfermentowana, a czarna to herbata w pełni fermentowana. Im silniejszy stopień fermentacji, tym ciemniejszy (bardziej czerwonawy) napar. Im mniejsza fermentacja, tym bliżej naturalnego smaku liścia, i odwrotnie.
Zmiany chemiczne (Centrum Promocji Stacji Doświadczalnej Uprawy Herbaty, Yuan Yi-ming)
- Białka rozkładają się na aminokwasy, które mogą służyć jako substraty dla innych reakcji chemicznych, wpływając na aromat, smak i kolor naparu.
- Węglowodany są zużywane jako źródło energii, napędzając inne reakcje biochemiczne i wytwarzając składniki związane z kolorem, aromatem i smakiem.
- Zawartość kwasów organicznych wzrasta, co wpływa na kolor naparu, smak i odczucie w ustach.
- Aktywność oksydazy polifenolowej wzrasta, co stymuluje proces fermentacji herbaty.
- Chlorofil ulega rozkładowi i zniszczeniu, co wpływa na kolor suszonej herbaty.
- Powstają związki lotne, które są jednym z głównych źródeł aromatu herbaty.
- Katechiny ulegają utlenianiu i kondensacji, tworząc teaflawiny i tearubiginy, co ma związek z barwą naparu i kształtowaniem się smaku.
Proces fermentacji przy produkcji herbaty oolong
- Po zbiorze przeprowadza się więdnięcie na słońcu, aby zmniejszyć wilgotność w liściach herbaty, znieść półprzepuszczalność błon komórkowych i umożliwić składnikom oddzielonym przez błony przeniknięcie do cytoplazmy; wchodzą one wtedy w interakcje i dzięki katalizie enzymatycznej inicjują zmiany chemiczne w herbacie.
- Po więdnięciu na słońcu następuje więdnięcie w pomieszczeniu, podczas którego liście pozostawia się do dalszej fermentacji. Poprzez potrząsanie reguluje się optymalny stopień fermentacji, aby każda herbata osiągnęła najlepszy aromat i smak. Herbaty o silniejszej fermentacji potrząsa się nieco dłużej.